In de zorgsector, waar medewerkers dagelijks worden geconfronteerd met complexe situaties, emotionele belasting en ingrijpende of zelfs traumatische gebeurtenissen, is het van cruciaal belang om de mentale gezondheid van medewerkers te beschermen.
Zeker in een wereld die veel complexer wordt, waar er een toenemende werkdruk wordt ervaren en fouten en klachten toenemen.
Een BedrijfsOpvang Team (BOT) kan hierin een cruciale rol spelen. Dit blog biedt een praktische gids voor zorgorganisaties, van grote verpleeghuizen tot kleinere instellingen, om een effectief en professioneel BOT op te zetten en zo de veerkracht en mentale gezondheid van hun medewerkers te versterken.
Medewerkers zijn van nature veerkrachtig in het hanteren van stress en in het herstellen van ingrijpende gebeurtenissen. Het overgrote deel van de medewerkers herstelt op eigen kracht met erkenning en sociale steun als basis. Als deze basis – naast het thuisfront – wordt geboden door collega’s en leidinggevenden, blijkt dit vaak al voldoende voor herstel.
Voor professionals met een hoog-risico beroep is het van belang dat er binnen de organisatie een goede, professionele opvang en nazorg structuur is ingericht. Expliciete collegiale ondersteuning via een bedrijfsOpvang Team (BOT) biedt gestructureerde en doelgerichte ondersteuning. Het gaat om activiteiten met als doel:
Wat is een BedrijfsOpvang Team (BOT)?
Een BedrijfsOpvang Team (BOT) is een groep getrainde medewerkers (BOT-leden of peer supporters, de Engelse benaming voor collegiale opvangers) die collega’s ondersteunen bij het verwerken van onverwachte, ingrijpende of traumatische gebeurtenissen.
De opvanggesprekken zijn vertrouwelijk.
De kracht zit erin dat de desbetreffende collega door een collega wordt opgevangen die gekozen is als natuurlijke vertrouwenspersoon en weet wat de impact is van de ingrijpende gebeurtenis die in iedere rol anders kan zijn.
Voordelen van een goed opgezet en professioneel BOT
Minder (langdurig) uitval door ziekte.
Omdat de opvang en nazorg wordt verleend door een naaste collega, kan er veel sneller actie worden ondernomen en herkennen de collega’s de impact van de ingrijpende gebeurtenissen die op de afdeling voorkomen. Door deze snelheid wordt erger voorkomen.
Ingrijpende situaties kunnen zorgen voor uitval, verminderde inzetbaarheid, stress, burn-out en zelfs een Post Traumatisch Stress Syndroom. Hier zijn medewerkers niet binnen een aantal dagen van af. Door de snelle en actieve benadering van de peer supporters is er aanmerkelijk minder kans op ziekteverzuim of arbeidsongeschiktheid.
Persoonlijk, vertrouwelijk en laagdrempelig voor collega’s
De drempel om hulp te zoeken voor zorgmedewerkers is enorm. Gedachten als “Dit hoort toch bij mijn werk, ik moet hier gewoon tegen kunnen” hoor ik heel veel.
Hoe fijn is het dan dat jouw eigen collega jou ziet en actief benaderd na een ingrijpende gebeurtenis. Effecten van de gebeurtenis kan normaliseren en helpen met tips rondom coping mechanismen. Hoe normaler het wordt dat het normaal is dat je negatieve effecten ervaart na een abnormale gebeurtenis, hoe makkelijker erover gepraat zal gaan worden.
Ook vertel je makkelijker aan je collega dat je “last” hebt van die ingrijpende gebeurtenis, dan dat je naar een bedrijfsmaatschappelijk werker of een psycholoog gaat, die veel verder van je af staat.
De bedrijfscultuur krijgt een boost.
De motivatie en betrokkenheid van de medewerkers wordt verhoogd, doordat zij ervaren dat ze snel en vakkundig worden ondersteund na een ingrijpende gebeurtenis. Het stimuleert een bedrijfscultuur waarin de medewerkers weten dat klachten en negatieve gevolgen na een ingrijpende gebeurtenis te voorkomen zijn. Maar ook dat het er mag zijn dat je gevoelens, gedachten en negatieve effecten ervaart na een ingrijpende gebeurtenis.
Belangrijk hierin is wel dat de rollen in het BOT duidelijk zijn vastgesteld en dat de leden weten wat er van hen verwacht wordt en wanneer dat veracht wordt.
Snelle interventie: Door tijdige opvang kunnen de gevolgen van tijdelijke gebeurtenissen worden beperkt. Om een gezonde verwerking te stimuleren is het van belang dat er binnen een termijn van 48 uur een eerste gesprek plaatvind aan de hand van het 3 gesprekken model. Bij latere interventie kunnen er mogelijk niet gezonde coping mechanismen ingezet zijn, waardoor de kans op trauma verhoogd wordt.
Versterking van het gevoel van verbondenheid: Een BOT kan het gevoel van verbondenheid binnen een team versterken. Er is meer openheid, veiligheid en vertrouwelijkheid in het team. De psychologische veiligheid in een team wordt vergroot.
Klik op onderstaande link voor een filmpje van Joriene Beks, Expert in psychologische veiligheid
https://www.youtube.com/watch?v=aOknN7JKmCM
De evenwichtige rol voor de leidinggevende.
De leidinggevende heeft verschillende taken in relatie tot zijn medewerker. Plannen, controleren, delegeren, aansturen en functioneren zijn onderdeel van deze taken.
Het opvangen en begeleiden van de medewerker na een ingrijpende gebeurtenis kan tegenstrijdig zijn aan wat de leidinggevende verwacht van de medewerker.
De leidinggevende kan niet “slaan en troosten” tegelijk.
Je hebt als leidinggevende wel een cruciale rol binnen het BOT, door de BOT-leden in te seinen wanneer een collega ondersteuning nodig heeft.
Daarnaast weet de leidinggevende ook wat de juiste route is die de medewerker kan bewandelen binnen de organisatie rondom mentale ondersteuning.
Het is daarom zeer helpend als je als BOT-lid / peer supporter samen werkt met de leidinggevende en andersom ook.
Meriam Burm Coaching en Training in de zorg kan je voorzien van een stappenplan rondom het opzetten van een BedrijfsOpvang Team. Daarnaast voorzien wij in trainingen, intervisie en casusbesprekingen om BOT-leden of peer supporters professioneel op te leiden.
Waarom juist Meriam Burm Coaching en Training in de zorg?
Meriam heeft 23 jaar ervaring als verpleegkundige in een ziekenhuis, 15 jaar ervaring als BOT-lid / peer supporter van haar team. En momenteel is zij al 3 jaar werkzaam als coördinator centraal BOT in een ziekenhuis, waarin zij samen met haar collega de borging en implementatie van het bedrijfsopvangteam onderhoudt. Daarnaast verzorgd zij training, intervisie en supervisie voor de 130 peer supporters.
Verder is zij opgeleid als coach en systemisch teamcoach en teamtrainer. Deze deskundigheid is helpend bij het opvangen van zorgprofessionals na een ingrijpende gebeurtenis en het leiden van een casusbespreking rondom een ingrijpende casus met alle betrokken disciplines.
Het plan voor het oprichten van een professioneel en effectief BOT is ondersteund door de Beleidsrichtlijn psychosociale ondersteuning zorgprofessionals van ARQ Kenniscentrum Impact van rampen en crises.
Hieronder te downloaden!
https://arq.org/diensten/richtlijn-psychosociale-ondersteuning-zorgprofessionals
Ben je getriggerd door deze blog om in jouw organisatie een BOT op te gaan zetten en wil je weten welke stappen je moet doorlopen om een professioneel en effectief BOT op te zetten?
Reageer even via het contactformulier https://meriamburm.nl/contact
of bel Meriam via telefoonnummer 06 2792 2802
Zij helpt je graag op weg.
