Het omarmen van fouten als leermomenten is essentieel voor de groei van een team.
Ook ik heb fouten gemaakt en ik weet hoe spannend het is om je fout te durven toegeven. Je denkt dat jij de enige bent die zo’n “domme” fout maakt. Je wilt niet dat je collega’s het over jou gaan hebben. “kijk nou wat zij heeft gedaan, dat had ik nooit zo gedaan” of al je collega’s praten over jouw fout. Ik heb ook wel gehoord dat het zelfs op de de groepsapp van het team werd gezet dat een collega een fout had gemaakt en toen ging het los op de groepsapp!
Het zorgt ervoor dat je opnieuw slachtoffer wordt van de gebeurtenis en dit herhaalde of hernieuwde slachtofferschap wordt door het slachtoffer veelal als ingrijpender ervaren dan de gebeurtenis zelf. De eventuele gevoelens van schuld en schaamte die er al waren worden hierdoor versterkt.
Dit fenomeen heet secundaire victimisatie. Je hebt een fout gemaakt en kan dit (na reflecteren hierop) een plekje geven en je kan hiermee verder. Totdat je collega’s over jouw fout gaan praten met elkaar en je komt hier achter. Dit is veel schadelijker voor jouw verwerking dan de gebeurtenis zelf.
Bij deze dus een waarschuwing aan iedereen. Zorg ervoor dat je je niet schuldig maakt aan secundaire victimisatie. En toch kom ik dit fenomeen veel tegen in mijn werk. Je maakt je hier misschien ook snel schuldig aan, zonder te weten wat de consequenties hiervan kunnen zijn voor de desbetreffende collega. Daarom benoem ik het graag hier.
Als je collega een ingrijpende gebeurtenis meemaakt hebben we de neiging om op zoek te gaan naar een oorzaak of een verklaring hiervoor. Het is moeilijk om te accepteren dat je collega deze gebeurtenis heeft mee moeten maken. Vanuit de behoefte om de gebeurtenis te verklaren, wordt er nog wel eens beschuldigend gereageerd door de omgeving. Bijvoorbeeld door je collega’s of je leidinggevende. In veel gevallen twijfel je zelf al aan jezelf en hoe je hebt gehandeld en stel je jezelf kritische vragen over hoe je het had moeten aanpakken. De beschuldigende vragen en opmerkingen van anderen kunnen die gevoelens meer aanwakkeren, waardoor deze heftiger en groter worden.
Jarenlang ben ik als verpleegkundige binnen mijn team onderdeel van de VIM (Veilig Incidenten Melden) commissie geweest en daar het belang gezien en gevoeld van het toegeven van fouten en deze met het team te bespreken.
Hier zijn enkele manieren waarop je dit kunt bevorderen:
Psychologische Veiligheid:
Dit is één van de belangrijkste punten in het durven toegeven dat je een verkeerde keuze hebt gemaakt. Is er geen psychologische veiligheid, dan is er onvoldoende ruimte om je veilig genoeg te voelen om een fout toe te geven.
Creëer een omgeving waarin teamleden zich veilig voelen om fouten toe te geven. Dit betekent dat ze niet bang zijn voor negatieve consequenties of veroordeling.
Als leidinggevende is het belangrijk om hierin het goede voorbeeld te geven. Een goed voorbeeld doet volgen.
Open Dialoog:
Moedig (zonder oordeel) open gesprekken aan over fouten. Bespreek wat er misging, waarom het gebeurde en hoe het in de toekomst kan worden voorkomen. Dit helpt bij het vinden van oplossingen en het voorkomen van herhaling.
Reflectie:
Na een fout is het belangrijk om te reflecteren. Wat ging er mis? Wat kunnen we ervan leren? Wat kunnen we anders doen? Reflectie bevordert bewustzijn en groei.
Feedbackcultuur:
Stel feedback op prijs. Geef en ontvang constructieve feedback zonder oordeel. Dit helpt bij het verbeteren van individuele prestaties en teamdynamiek.
Intervisie:
Organiseer intervisiebijeenkomsten waarin teamleden casussen bespreken. Dit biedt een kans om van elkaars ervaringen te leren en samen oplossingen te vinden.
Positieve Mindset:
Zie fouten als kansen om te groeien. Ze tonen aan dat je actie onderneemt en nieuwe dingen probeert. Een positieve mindset helpt bij het omzetten van fouten in waardevolle lessen. Hierdoor wordt het toegeven van een fout veel minder spannend.
Verantwoordelijkheid nemen:
Neem verantwoordelijkheid voor je fouten en werk samen aan oplossingen. Dit versterkt het vertrouwen binnen het team.
Kortom, fouten maken is menselijk en onvermijdelijk. Het gaat erom hoe we ermee omgaan en wat we ervan leren. Door openheid, reflectie en constructieve gesprekken te bevorderen, kunnen teams groeien en sterker worden.
Volg Mijn Blogs
Wil jij ook groeien en ontwikkelen? Lees dan mijn blogs! Ik gebruik mooie voorbeelden en deel mijn eigen reis. Zo kun je jezelf herkennen en inspiratie opdoen. Samen gaan we op weg naar meer passie en plezier in ons werk en leven.
Mijn blogs gaan over systemisch team coachen en trainen, ingrijpende gebeurtenissen verwerken, peer support. En alles wat er komt kijken bij veerkracht en weerbaarheid als zorgprofessional.
Ben je geen zorgprofessional, maar heb ik jou aangesproken met mijn blog? Voel je vrij om mij te contacten!
