Een ingrijpende gebeurtenis kan iedereen overkomen. Ook op het werk.
Een ernstig incident, een onverwacht overlijden, agressie, een reanimatie, een calamiteit of een gebeurtenis die diepe indruk maakt. Voor zorgprofessionals zijn dit helaas geen uitzonderingen.
De gebeurtenis zelf kun je niet altijd voorkomen. De impact ervan kun je als organisatie wél beïnvloeden.
Juist daarom is het belangrijk dat medewerkers na een ingrijpende gebeurtenis weten waar zij terechtkunnen en dat een organisatie actief laat zien: we zien wat er is gebeurd en we zijn er voor je.
Goede opvang en nazorg helpen medewerkers om te begrijpen wat er met hen gebeurt, om reacties te normaliseren en om tijdig te herkennen wat zij nodig hebben.
Niet om een gebeurtenis groter te maken, maar juist om ervoor te zorgen dat iets wat groot is, hanteerbaar wordt.
Een BedrijfsOpvang Team (BOT) bestaat uit zorgvuldig geselecteerde medewerkers die aanvullend zijn opgeleid om collega’s op te vangen na een ingrijpende gebeurtenis.
De opvang vindt plaats op een persoonlijke, laagdrempelige en vertrouwelijke manier.
De kracht van een BOT zit in de nabijheid.
Een medewerker wordt opgevangen door een collega die de organisatie en de dagelijkse praktijk kent en begrijpt wat het betekent om in die werkomgeving met ingrijpende situaties te maken te krijgen.
Tegelijkertijd is het belangrijk dat een BOT professioneel is ingericht. Een peer supporter is geen therapeut en hoeft problemen niet op te lossen. De kracht zit juist in luisteren, normaliseren, signaleren, ondersteunen en weten wanneer aanvullende hulp nodig is.
Een BOT wordt ook wel aangeduid als:
De naam kan verschillen. Het doel is hetzelfde: medewerkers er niet alleen voor laten staan.
Na een ingrijpende gebeurtenis kunnen medewerkers allerlei reacties ervaren. Bijvoorbeeld spanning, slecht slapen, piekeren, verdriet, boosheid, schuldgevoelens, concentratieproblemen of het steeds opnieuw beleven van wat er is gebeurd.
Dat betekent niet automatisch dat iemand een trauma ontwikkelt.
Wel is het belangrijk om deze reacties serieus te nemen en medewerkers de ruimte te geven om te herstellen.
Wanneer een organisatie niets doet, kan de impact langer doorwerken. Niet alleen bij de medewerker zelf, maar ook binnen het team en in de samenwerking.
Goede opvang zorgt ervoor dat signalen eerder worden gezien en dat medewerkers weten dat hun reacties bespreekbaar zijn.
Voor veel zorgprofessionals is de drempel om hulp te vragen hoog.
“Dit hoort toch bij mijn werk?”
“Ik moet hier gewoon tegen kunnen.”
“Mijn collega’s hebben het ook meegemaakt.”
Juist daarom kan opvang door een goed opgeleide collega zo waardevol zijn.
Een peer supporter kan na een ingrijpende gebeurtenis actief contact zoeken, een luisterend oor bieden en helpen om woorden te geven aan wat iemand heeft meegemaakt.
Het normaliseren van reacties helpt om het gesprek op gang te brengen.
Je hoeft niet eerst vast te lopen voordat je ondersteuning mag ontvangen.
Een ingrijpende gebeurtenis raakt niet altijd één persoon.
Soms wordt een heel team geraakt. Collega’s kunnen verschillend reageren, waardoor er onbegrip of afstand kan ontstaan. Wat de één snel verwerkt, kan bij de ander veel langer doorwerken.
Goede opvang en nazorg geven ruimte aan deze verschillen en helpen om met elkaar in gesprek te blijven.
Daarmee draagt een goede opvangstructuur bij aan een veilige en betrokken werkomgeving waarin medewerkers naar elkaar omkijken.
Een BedrijfsOpvang Team is meer dan een groep collega’s die een training heeft gevolgd.
Een goed functionerend BOT vraagt om:
Het gaat dus niet alleen om het opleiden van mensen, maar om het creëren van een professionele opvangstructuur die past bij jouw organisatie.
Ik verzorg een tweedaagse basisopleiding voor medewerkers die binnen hun organisatie de rol van peer supporter gaan vervullen.
We staan onder andere stil bij:
De tweede dag staat vooral in het teken van oefenen.
Deelnemers brengen de kennis van de eerste dag in de praktijk en oefenen met het drie gesprekkenmodel en verschillende praktijksituaties.
Met behulp van een trainingsacteur ervaren deelnemers hoe het is om een opvanggesprek te voeren. Er is ruimte voor feedback, reflectie en het oefenen van lastige situaties.
Want weten wat je moet doen is iets anders dan het ook daadwerkelijk kunnen doen.
Een peer supporter staat er na de opleiding niet alleen voor.
Om de kwaliteit van de opvang te behouden en van ervaringen te blijven leren, is structurele intervisie belangrijk.
Ik begeleid intervisie waarin peer supporters ervaringen uit de praktijk kunnen delen, van elkaar leren en stil kunnen staan bij situaties die hen raken of waarin zij vastlopen.
Daarnaast kan supervisie worden ingezet wanneer een peer supporter behoefte heeft aan extra begeleiding bij een specifieke situatie.
Zo blijft opvang niet iets wat alleen op papier goed geregeld is, maar wordt het onderdeel van de dagelijkse praktijk.
Mijn visie gaat verder dan het opzetten van een BOT.
Een professionele opvangstructuur draagt pas echt bij wanneer deze onderdeel wordt van de cultuur van de organisatie.
Wanneer medewerkers weten:
“Als er iets ingrijpends gebeurt, staan we er niet alleen voor.”
Wanneer leidinggevenden weten wat zij wel en niet moeten doen.
Wanneer collega’s elkaar durven aanspreken en vragen hoe het écht gaat.
En wanneer het normaal wordt om aandacht te hebben voor de impact van gebeurtenissen.
Dan ontstaat er een organisatie die niet alleen reageert wanneer het misgaat, maar die actief zorgt voor haar medewerkers.
Ik kan jouw organisatie ondersteunen bij:
Het opzetten van een BedrijfsOpvang Team
Van het meedenken over de inrichting en rollen tot het ontwikkelen van een passende werkwijze.
Het opleiden van peer supporters
Een praktijkgerichte tweedaagse opleiding waarin kennis, vaardigheden en oefenen centraal staan.
Intervisie en supervisie
Om peer supporters te blijven ondersteunen en de kwaliteit van de opvang te borgen.
Opvang en nazorg na een ingrijpende gebeurtenis
Wanneer een gebeurtenis heeft plaatsgevonden en behoefte is aan professionele begeleiding van medewerkers of teams.
Preventie en bewustwording
Door medewerkers en leidinggevenden kennis en handvatten te geven over de impact van ingrijpende gebeurtenissen en het belang van goede opvang.
Iedere organisatie is anders. Daarom geloof ik niet in één standaardoplossing.
Misschien wil je een BOT opzetten.
Misschien bestaat er al een BOT, maar kan de structuur of deskundigheid worden versterkt.
Of misschien heeft er recent een ingrijpende gebeurtenis plaatsgevonden en weet je niet goed wat nu nodig is.
We kunnen altijd beginnen met een gesprek.
Samen kijken we naar wat er speelt, wat er al is en wat nodig is om medewerkers en teams goed te ondersteunen.
Want goed zorgen voor medewerkers begint niet ná een ingrijpende gebeurtenis.
Het begint met ervoor zorgen dat je als organisatie weet wat je doet wanneer het gebeurt.
Intervisie voor peer supporters
Om ervoor te zorgen dat de peer supporters zelf mentaal gezond blijven is het slim om ze tweejaarlijks te voorzien van intervisie.
Hier kunnen ze zelf hun casussen inbrengen rondom de opvang en nazorg na de ingrijpende gebeurtenis van hun collega. Ook het spreken van andere peer supporters van andere afdelingen en het wisselen van ervaringen draagt bij aan het juist uitvoeren van hun rol.
Casuistiek bespreken:
Het bespreken van een casus met alle medewerkers die bij deze casus betrokken waren. Met als doel
Opvang van teams na een ingrijpende gebeurtenis
Wanneer een heel team te maken krijgt met een ingrijpende gebeurtenis is het van belang dat er juiste opvang en nazorg geregeld wordt. Ieder individu gaat op zijn eigen manier om met een ingrijpende gebeurtenis, maar als er geen juiste opvang is voor een team, dan blijft deze gebeurtenis als een zwaard van damocles boven het team hangen. Waardoor het gevoel van veiligheid en het werkplezier verminderen. De kans vergoot dat medewerkers door de effecten van deze gebeurtenis (Langdurig) ziek worden.
